Задание
Ни өчен бер иптәш, икенчесен ташлап, агачка менеп киткән? Дөрес җавапны табып әйтегез:
— чөнки ашыккан;
— чөнки курыккан;
— чөнки аны яратмаган;
— чөнки үпкәләгән.
В сказке «Куркак юлдаш» («Трусливый попутчик») навстречу путникам из леса выходит медведь. Один из них испугался и залез на дерево, бросив товарища. Название сказки тоже подсказывает ответ: он трус. Значит, подходит вариант «чөнки курыккан».
Курыккан — «испугался». Остальные варианты не подходят: он не спешил, не нелюбил товарища и не обижался, а испугался медведя.
Чөнки курыккан.
Русча бирелгән сүзләрне татарчага тәрҗемә итеп, җөмләләрне укыгыз.
- Ике кеше юлга ... (вышли), ди.
- Икенчесе, үлгән булып, ... (лёг на землю).
- Урманда ... (навстречу) бер аю килеп чыккан.
- Аю синең ... (в ухо) шыпырт кына нәрсә әйтте?
- «вышли» — чыктылар. Выражение «юлга чыгу» значит «отправиться в путь».
- «лёг на землю» — җиргә ятты.
- «навстречу» — каршы.
- «в ухо» — колагыңа. К слову «колак» (ухо) добавлено окончание направления -ка и притяжательное окончание -ың («тебе»).
В татарском языке направление выражается окончанием -га/-гә/-ка/-кә: җиргә, юлга, колакка.
- Ике кеше юлга чыктылар, ди.
- Икенчесе, үлгән булып, җиргә ятты.
- Урманда каршы бер аю килеп чыккан.
- Аю синең колагыңа шыпырт кына нәрсә әйтте?
Бер кеше агач башына менгән, ә икенчесе менмәгән. Ниңа менмәде икән? Җавапны эш дәфтәрегезгә язып куегыз.
Второй путник не успел или не смог залезть на дерево. Тогда он лёг на землю и притворился мёртвым, потому что медведь не трогает мёртвых. Ответ записываем в тетрадь одним-двумя предложениями.
Икенче кеше агачка менә алмаган (өлгермәгән). Шуңа күрә ул җиргә яткан һәм үлгән булып кыланган.
